Gdy pies ziewa albo bawi się gryzakiem, łatwo zauważyć przede wszystkim duże kły, ale jego uzębienie jest znacznie bardziej złożone. Odpowiedź na pytanie, ile pies ma zębów, zależy od wieku: szczeniak ma 28 zębów mlecznych, a dorosły osobnik zwykle 42 zęby stałe. Wyjaśniam, jak wygląda ten podział, kiedy zachodzi wymiana uzębienia i po czym poznać, że z zębami dzieje się coś niepokojącego.
Najważniejsze informacje o psim uzębieniu w kilku liczbach
- Dorosły pies ma 42 zęby stałe, w tym 12 siekaczy, 4 kły, 16 przedtrzonowców i 10 trzonowców.
- Szczenię ma 28 zębów mlecznych i nie ma w tym zestawie zębów trzonowych.
- Wymiana zębów zaczyna się zwykle około 3.-4. miesiąca życia i kończy w wieku około 6-7 miesięcy.
- Brak zęba, podwójny rząd zębów lub silny kamień nazębny to powody, by skonsultować psa z lekarzem weterynarii.
- Najlepszą profilaktyką pozostaje regularne szczotkowanie, a nie samo podawanie twardych gryzaków.
Dorosły pies ma 42 zęby, ale szczeniak tylko 28
Pełne uzębienie dorosłego psa składa się z 42 zębów stałych. Nie ma tu większej różnicy między kangalem, owczarkiem kaukaskim a małym psem do towarzystwa. Rasa może zmieniać kształt czaszki i ustawienie zębów, ale prawidłowy zestaw pozostaje taki sam.
| Rodzaj zębów | Szczenię | Dorosły pies | Główna funkcja |
|---|---|---|---|
| Siekacze | 12 | 12 | Odgryzanie i delikatne chwytanie |
| Kły | 4 | 4 | Przytrzymywanie i rozrywanie |
| Zęby przedtrzonowe | 12 | 16 | Cięcie i rozdrabnianie pokarmu |
| Zęby trzonowe | 0 | 10 | Miażdżenie i rozcieranie |
| Łącznie | 28 | 42 |
W szczęce dorosłego psa znajduje się 20 zębów, a w żuchwie 22. Ta różnica wynika z większej liczby zębów trzonowych w dolnym łuku. U dużych ras uzębienie może wyglądać imponująco, lecz sama wielkość psa nie oznacza automatycznie większej liczby zębów.
Jak przebiega wymiana zębów u szczeniaka
Szczenięta przychodzą na świat bez widocznych zębów. Zęby mleczne zaczynają wyrzynać się zwykle w pierwszych tygodniach życia, a około 6.-8. tygodnia pies najczęściej ma już komplet 28 cienkich, ostrych zębów. To właśnie wtedy wiele szczeniąt zaczyna intensywnie gryźć ręce, meble i wszystko, co znajdzie na podłodze.
Około 3.-4. miesiąca życia zęby mleczne zaczynają wypadać, a pod nimi pojawiają się większe zęby stałe. Proces zwykle kończy się do 6.-7. miesiąca, choć tempo może być nieco inne u poszczególnych psów. W czasie wymiany ślina może być bardziej obfita, dziąsła lekko tkliwe, a apetyt przez krótki czas zmienny.
Podwójne zęby wymagają kontroli
Najczęstszy problem to zatrzymany ząb mleczny, czyli sytuacja, w której ząb stały wyrasta, mimo że jego poprzednik nadal tkwi w dziąśle. Wtedy pojawia się podwójny rząd zębów, szczególnie często przy kłach. Nie warto czekać, aż problem rozwiąże się sam, ponieważ taki układ sprzyja gromadzeniu płytki bakteryjnej i może wypychać ząb stały w nieprawidłową pozycję.Podczas wymiany uzębienia zaglądam psu do pyska przynajmniej raz w tygodniu. Jeśli ząb mleczny nadal jest obecny, gdy obok wyrósł stały, najlepiej pokazać go lekarzowi weterynarii, który oceni, czy potrzebne jest usunięcie.
Do czego służą poszczególne zęby psa
Pies nie używa wszystkich zębów w ten sam sposób. Siekacze, umieszczone z przodu pyska, pomagają odgryzać małe kawałki, zbierać przedmioty i delikatnie skubać. Przydają się także podczas pielęgnacji sierści, na przykład przy usuwaniu zabrudzeń.
Kły są długie i mocno zakotwiczone w kości. Służą do przytrzymywania oraz rozrywania, dlatego u psów stróżujących i pasterskich mają szczególnie wyraźny, solidny wygląd. Nie oznacza to jednak, że pies powinien regularnie gryźć kamienie, poroże czy bardzo twarde kości.
Za rozdrabnianie pokarmu odpowiadają zęby przedtrzonowe i trzonowe. Szczególne znaczenie mają tak zwane zęby łamacze, czyli górny czwarty ząb przedtrzonowy i dolny pierwszy ząb trzonowy. Ich ostre powierzchnie współpracują jak nożyce, co pozwala psu ciąć mięso i twardsze fragmenty pokarmu.
Kiedy liczba zębów odbiega od normy
Jeżeli dorosły pies ma mniej niż 42 zęby, nie zawsze oznacza to chorobę. Ząb mógł nie wyrosnąć, zostać usunięty, złamać się albo pozostać niewidoczny pod dziąsłem. Bez badania jamy ustnej i czasem zdjęcia rentgenowskiego trudno ustalić, co dokładnie się wydarzyło.
Niepokój powinny wzbudzić krwawiące dziąsła, nieprzyjemny zapach, ślinienie, trudności w jedzeniu, przechylanie głowy podczas gryzienia lub nagła niechęć do twardego pokarmu. Psy często dobrze ukrywają ból, więc normalny apetyt nie wyklucza problemu stomatologicznego.
Przeczytaj również: Czy pies się poci? Prawda o chłodzeniu i przegrzaniu psa
Najczęstsze problemy z uzębieniem
- Kamień nazębny i zapalenie dziąseł, które mogą prowadzić do choroby przyzębia.
- Zatrzymane zęby mleczne, szczególnie kły u młodych psów.
- Złamane zęby po gryzieniu kamieni, bardzo twardych kości lub niektórych gryzaków.
- Wady zgryzu, gdy zęby ranią podniebienie, język lub dziąsła.
- Braki zębowe wynikające z urazu, wcześniejszego zabiegu albo nieprawidłowego rozwoju.
U dużych psów siła nacisku szczęk bywa znaczna, dlatego twardy przedmiot nie zawsze jest dobrym sposobem na czyszczenie zębów. Czasem zamiast usunąć osad, kończy się pęknięciem zęba, a to wymaga już fachowej pomocy.
Jak dbać o zęby psa na co dzień
Najskuteczniejszą metodą domowej profilaktyki jest szczotkowanie zębów pastą przeznaczoną dla psów. Ludzkiej pasty nie należy stosować, ponieważ może zawierać składniki niebezpieczne po połknięciu. Najlepiej zacząć od krótkich, spokojnych ćwiczeń, oswajając psa najpierw z dotykiem przy pysku, a dopiero później z gazikiem lub szczoteczką.
Idealnie byłoby szczotkować zęby codziennie, ale nawet kilka razy w tygodniu daje więcej niż przypadkowe działania raz na kilka miesięcy. Gryzaki dentystyczne mogą pomagać w ograniczaniu płytki, jednak nie zastępują szczotkowania ani kontroli weterynaryjnej.
U szczeniaka warto kontrolować jamę ustną co tydzień do zakończenia wymiany zębów. U dorosłego psa dobrze oglądać zęby przy okazji pielęgnacji, a profesjonalną ocenę zaplanować szybciej, jeśli pojawia się osad, zapach lub zmiana sposobu jedzenia.
Co zapamiętać, zanim policzysz zęby swojego psa
Najprostsza odpowiedź brzmi: szczeniak ma 28 zębów mlecznych, a dorosły pies 42 zęby stałe. Liczba może być mniejsza po urazie, ekstrakcji albo przy zębach, które nie wyrżnęły się prawidłowo, dlatego samo pobieżne liczenie nie zawsze wystarcza.
Jeśli podczas oglądania pyska zauważysz podwójny kieł, złamany ząb, krwawienie lub wyraźny ból, nie czekaj na samoistną poprawę. Wczesna kontrola zwykle oznacza prostsze leczenie i pomaga zachować sprawne uzębienie psa na długie lata.
